Psikolog Gökçen Egem

İlişkiyi sürdürmenin birden fazla anlama gelebilir. İlişkiyi devam ettirme; ilişkinin daha iyiye gitmesini sağlamak veya mevcut durumunu korumak amacıyla yapılan etkileşimler ve davranışlardır. Buna göre, rutin devam ettirme davranışları genel olarak kasıtsız ve dolaylı olarak her gün ilişkimizi devam ettirmek için yaptığımız davranışları kapsarken ilişkiyi sürdürme strateji davranışları doğrudan ve kasıtlı olarak mevcut ilişkiyi daha iyi bir hale getirmek için yaptığımız davranışlardır.

İlişkiyi devam ettirme davranışları; ilişkiden memnuniyet, ilişkiye bağlılık, kararların ortak karşılık verilmesi, ilişkide hoşlanma ve aşk düzeyi ile ilişkinin uzunluğuyla ilişkilidir.

İlişkiyi sürdürme davranışlarının ise 5 stratejik davranışı vardır ve bu stratejiler güçlü ilişkilerin temelini oluşturur. Bu stratejiler; güvence, olumluluk, açıklık, paylaşılan sosyal çevre ve paylaşılan görevlerdir.

Güvence, kişinin partnerinin sevgisine inandığı ve partnerinin ilişkiye bağlılığından emin olmasıdır. İlişki içinde partnerinden beraber gelecek planlarının yapılması, sadakat gösterilmesi, sevginin farklı şekillerde ifade edilmesi ve ihtiyaç duyduğunda huzur ve güveni alabilmek güvence kapsamındadır.

Olumluluk, ilişkideki olumlu izler bırakmasına ve etkileşimlerin pozitif ve keyifli olmasına deniyor. Genel olarak partnere karşı davranışların olumlu olmasının yanı sıra arada partnere küçük sürprizler yapmak, onun hoşuna gidecek şeyleri özellikle yapmaya çalışmak ve hoşuna gitmeyecek davranışları değiştirmek için çabalamayı kapsar.

Açıklık, olumlu ve sağlıklı bir ilişkinin en önemli özelliğidir. Düşüncelerin ve duyguların partnerle dürüstçe paylaşılması yakınlık ve samimiyeti artırır. Birbirine açık ve dürüst olan partnerler hem olumsuz hem olumlu şeyleri daha fazla paylaşıyorlar. Partnerlerin birbirlerine bu açıklık için güvenli alan oluşturması ilişkide önem taşır. Bu kategoride incelenebilecek davranışlar arasında sorunlar hakkında konuşabilmek, birbirinden tavsiye alabilmek ve birbirini eleştirmeden dinlemek yer alıyor.

Paylaşılan sosyal çevre, arkadaşların ve diğer sosyal ilişkilerin ortaklaşması partnerleri birbirine yakınlaştırıyor. Sürekli birlikte aktiviteler, çiftin deneyimlerinin çeşitlenmesi ve sosyal çevreleri tarafından onay gördüklerini hissetmelerine olanak sağlıyor.

Paylaşılan görevler ilişkide her iki tarafın da eşit sorumluluk alması gerekiyor. Bu ev işlerinin ortak yapmaktan tartışmanın ardından ilişkiyi ortak bir şekilde onarmaya kadar çeşitlenebilir.

İlişkiyi sürdürme stratejilerinde eşin özel bir gün için bir demet gül alması ilişkiyi sürdürmede etkileyici bir güven davranışı olabilir fakat her akşam aile yemeğinden sonra sofranın birlikte toplanması daha güçlü bir görevsel sürdürme davranışı olabilir.

İlişkiyi sürdürme stratejileri ilişkinin yapısına göre farklılıklar içerebilir. Geleneksel toplumsal cinsiyet rollerini benimseyen geleneksel çiftler ile eşitlikçi toplumsal cinsiyet rollerini benimseyen bağımsız çiftleri ya da bireysel bağımsızlığa önem veren ayrı çiftlerin birbirinden farklı ilişkiyi sürdürme stratejileri vardır.

İlişkiyi sürdürme stratejilerinde bireysel kişilik özellikleri ve önceki yaşam deneyimleri de etkilidir. Yapılan araştırmalar, cana yakınlık gibi kişilik özellikleri ilişki işleyişini olumlu yönde etkilerken kaygı, depresyon, suçluluk, kızgınlık gibi olumsuz duyguları yoğun yaşayan kişilerin ilişki işleyişini olumsuz etkilediği bulunmuştur.

İlişkiyi sürdürme stratejilerinde bir diğer yaklaşım umursamadır. Umursama; partneri ile ilgilenmeyi, partnerine yakın durmayı, yüksek düzeyde sevgi ve şefkati içerir. Umursama, eyleme geçirilmiş aşk olarak tanımlanabilir. Umursama her iki partnerin birbiri ile bağlanmasını gerektiren bir süreçtir. Umursama ben ve sen kavramlarını biz kavramına dönüşmesini sağlar.

İlişkiyi devam ettirme davranışlarının sürdürülmesinde en önemli noktalardan biri bu davranışı partneri tarafından fark edildiğini ve takdir edildiğini bilmektir. Eğer kişi partneri tarafından taktir edildiğini hissetmiyorsa ilişkiden aldığı doyum ve memnuniyet azalır. İlişkilerin mutlu bir şekilde devam etmesi için hem çaba hem de ilişkiyi sürdürme stratejilerinin kullanılması ve bu stratejiler kullanıldığında da takdir edilmek önemlidir.

Kısaca

İlişkiyi sürdürme davranışlarının ise 5 stratejik davranışı vardır ve bu stratejiler güçlü ilişkilerin temelini oluşturur. Bu stratejiler; güvence, olumluluk, açıklık, paylaşılan sosyal çevre ve paylaşılan görevlerdir. İlişkiyi devam ettirme stratejilerinin sürdürülmesinde en önemli noktalardan biri bu davranışı partneri tarafından fark edildiğini ve takdir edildiğini bilmektir. İlişkilerin mutlu bir şekilde devam etmesi için hem çaba hem de ilişkiyi sürdürme stratejilerinin kullanılması ve bu stratejiler kullanıldığında da takdir edilmek önemlidir.

Psikolog Gökçen Egem Değirmenci